In- en uitstroom werknemers 2010-2018

Haaglanden | Mobiliteit

Werknemers bewegen op de arbeidsmarkt: starters krijgen hun eerste baan, er gaan mensen met pensioen en tussendoor zijn er werknemers die van baan wisselen. Goed inzicht in de instroom- en uitstroomontwikkelingen is belangrijk om na te kunnen gaan welke kansen er liggen personeelstekorten in de sector te verminderen. In deze analyse staat de instroom en uitstroom van medewerkers in Haaglanden en Nieuwe Waterweg Noord (NWN) centraal.

Achtereenvolgens geven we inzicht in de regionale ontwikkeling van in- en uitstroom en gaan we nader in op de in- en uitstroom naar branche. Hieruit blijkt dat de instroom in de sector zorg en welzijn de afgelopen twee jaar groter is geweest dan de uitstroom waardoor het aantal werknemers weer gestaag toeneemt. Ondanks de grotere instroom, blijft het inzetten op behoud van personeel essentieel. In Haaglanden en NWN verlieten in 2018 nog altijd ruim 8 duizend werknemers de sector.

1. Ontwikkeling in- en uitstroom

In figuur 1 is de ontwikkeling van in- en uitstroom in de sector zorg en welzijn in de regio Haaglanden en NWN weergegeven voor de periode 2010-2018. De instroom geeft aan hoeveel mensen er in de sector zijn komen werken ten opzichte van een jaar geleden[1]. Per kwartaal wordt vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Het gaat bij instroom om starters op de arbeidsmarkt maar ook om zij-instromers en herintreders. In de Haaglanden en NWN stroomden jaarlijks minder mensen in tussen 2010 en 2014. Vanaf 2014 is die instroom weer toegenomen. Eind 2018 is de instroom met 11.100 werknemers nog wel iets lager dan begin 2010 (11.300 werknemers).  

De uitstroom geeft aan hoeveel mensen er uit de sector zijn vertrokken ten opzichte van een jaar geleden. Per kwartaal wordt vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Dat zijn mensen de geheel stoppen met werken, of naar een andere baan gaan buiten de sector zorg en welzijn. De uitstroom in de sector zorg en welzijn laat in de Haaglanden en NWN een tegengestelde ontwikkeling zien dan de instroom: een toename tussen 2010 en 2013, en in latere jaren weer een afname. Het aantal uitstromers eind 2018 ligt met 8.250 nog wel hoger dan het geval was begin 2010 (7.650 werknemers).

[1] Werknemers die tussentijds uitstromen worden niet meegenomen bij de instroom in de sector.

Figuur 1


Saldo in- en uitstroom vanaf 2e kwartaal 2016 weer positief
Het verschil tussen in- en uitstroom in Haaglanden en NWN geeft het saldo aan werknemers in de sector zorg en welzijn. Na het 2e kwartaal van 2016 is de instroom weer groter dan de uitstroom waardoor het aantal werknemers stijgt. De groei in de jaren 2017 en 2018 is in Haaglanden en NWN echter niet zo groot als in 2010.
Voor een uitgebreider inzicht in de werkgelegenheidsontwikkeling in de sector zorg en welzijn gedurende de periode 2010-2018 verwijzen we door naar de longread Toename regionale werkgelegenheid in zorg en welzijn. Deze longread is eerder dit jaar gepubliceerd op zorgzijnwerkt.arbeidsmarktinbeeld.nl.

Figuur 2

 

2. Instroom: naar type en branche

Instroom naar branche
Tussen branches bestaan in de sector zorg en welzijn verschillen in de omvang van de instroom. In figuur 3 is de instroom ten opzichte van het totaal aantal werknemers naar branche voor Haaglanden en NWN weergegeven voor het vierde kwartaal van 2018.
De instroom in de sector zorg en welzijn ligt in het vierde kwartaal van 2018 op 13,9% van het totaal aantal werknemers. Dit aandeel ligt relatief hoog in de branches Sociaal werk, Kinderopvang en Overige zorg en welzijn. De branches Ziekenhuizen, Geestelijke gezondheidszorg en Gehandicaptenzorg kennen een relatief lage instroom.

Figuur 3


Typen instroom in sector zorg en welzijn
Binnen de instroom in de sector zorg en welzijn onderscheiden we drie verschillende typen van instroom:

  • Herintreder: een werknemer die vanuit niet werkzaam binnen de zorg en welzijn wel werkzaam is binnen de zorg en welzijn waarbij de werknemers voor periode van niet werkzaam zijn binnen de zorg en welzijn dit op een eerder moment wel is geweest.
  • Zij-instroom: een werknemer die op het peilmoment ingestroomd is binnen de zorg en welzijn, bij het begin van deze werknemersbaan ouder is dan 25 en nooit eerder in loondienst in zorg en welzijn gewerkt heeft.
  • Overig (o.a. starters): de instroom in een baan in de zorg en welzijn is op overige wijze dan de andere categorieën van instroom. Instroom uit onderwijs (starters) vormt een belangrijk onderdeel van deze categorie overig.

Aandeel herintreders binnen totale instroom in sector zorg en welzijn neemt toe
In Haaglanden en NWN kende het aandeel herintreders in de totale instroom in de sector zorg en welzijn gedurende de periode 2010-2016 een sterke stijging, van 15% in 2010 naar 27% in 2016. Na 2016 bleef dit aandeel redelijk stabiel. Het aandeel van de zij-instroom kende tot 2015 een afname. Vanaf 2016 is er weer sprake van een toename van het aandeel van de zij-instroom in de totale instroom. Het belang van het instroomtype overig nam tot 2014 toe, waarna dit aandeel weer afgenomen is tot een niveau net iets onder het aandeel van begin 2010.

Figuur 4

Samenstelling type instroom naar branche
In figuur 5 is samenstelling van de instroom van werknemers naar branche in Haaglanden en NWN weergegeven voor het 4e kwartaal van 2018. Kijken we naar type instroom dan kennen de branches kinderopvang (32%) en huisartsen en gezondheidscentra (32%) een relatief groot aandeel herintreders, terwijl de branches sociaal werk (35%) en overige zorg (34%) en welzijn een relatief groot aandeel zij-instromers kennen.

Figuur 5

 

3. Uitstroom: naar type en branche

Netto verloop naar branche
Tussen branches bestaan in de sector zorg en welzijn verschillen in het netto verloop. In figuur 6 is het netto verloop naar branche voor Haaglanden en NWN en Nederland weergegeven voor de periode 2016/2018 (jaargemiddelde). Het netto verloop geeft de verhouding weer tussen de uitstroom uit de branche ten opzichte van het totaal aantal werknemers werkzaam in de branche.
Gedurende de periode 2016/2018 is het netto verloop in Haaglanden en NWN gemiddeld jaarlijks 11,2%. In Nederland ligt dit aandeel met 9,9% net iets lager. Kijken we naar branche dan valt op dat het netto verloop in Haaglanden en NWN relatief groot is in de branches Sociaal werk (19,6%), Overige zorg en welzijn (17,5%) en jeugdzorg (13,2%). De branches Ziekenhuizen (7,3%), Geestelijke gezondheidszorg (7,7%) en Gehandicaptenzorg (8,8%) kennen een relatief laag netto verloop.

Figuur 6

Kenmerken uitstroom

Bestemmingen uitstroom uit sector zorg en welzijn
Binnen de uitstroom uit de sector zorg en welzijn onderscheiden we drie verschillende bestemmingen:

  • Overige sectoren: de werknemer is dus overgestapt naar een werkgever in een sector buiten de zorg en welzijn.
  • Uitkeringen: een werknemer is niet langer werkzaam in een werknemersbaan en ontvangt een bijstands-, arbeidsongeschiktheid en/of werkloosheidsuitkering
  • Inactief: een werknemer is niet langer werkzaam in een baan waarover loon ontvangen wordt en heeft ook geen uitkering. Naast een uitstroom naar pensioen valt hieronder ook een overstap van een baan in loondienst naar werken als zelfstandige.

In figuur 7 is de samenstelling van de uitstroom van werknemers in zorg en welzijn in Haaglanden en NWN voor de periode 2010-2018 weergegeven naar (uitstroom)bestemming. Eind 2017* was de uitstroombestemming overige sectoren met 4 duizend werknemers het grootst, gevolg door inactief (3.400 werknemers) en uitkeringen (1.400 werknemers).

Conjunctuur duidelijk terug te zien in samenstelling uitstroom zorg en welzijn
Het effect van de economische crisis is duidelijk terug te zien in de ontwikkeling van de samenstelling van de uitstroom in de sector zorg en welzijn. In 2012 daalde het aandeel van de bestemming overige sectoren van 42% in 2010 naar 34% in 2012. Er waren in dit jaar onvoldoende overstapmogelijkheden naar andere sectoren, omdat er in het merendeel van de sectoren sprake was van een afname van de werkgelegenheid. Vanaf 2013 is dit aandeel weer toegenomen.

Figuur 7

Samenstelling type uitstroom naar bestemming
In figuur 8 is samenstelling van de uitstroom van werknemers naar branche in Haaglanden en NWN weergegeven voor het 4e kwartaal van 2018. Kijken we naar type bestemming dan kennen de branches ziekenhuizen (49%) en geestelijke gezondheidszorg (48%) een relatief groot aandeel inactief, terwijl de branches VVT (21%) en gehandicaptenzorg (20%) en welzijn een relatief groot aandeel uitkeringen kennen.

Figuur 8